Infotheek Special: Roofstaat

Infotheek Special: Roofstaat

RoofstaatRoofstaat. Wat iedere Nederlander moet weten behelst de geschiedenis van Nederland in twaalf hoofdstukken. Van de roof- en kruistochten in de middeleeuwen tot de massa-executies in voormalig Nederlandsch-Indië ruim zestig jaar geleden. Wat begon als een essay in de Playboy midden jaren tachtig is uitgegroeid tot hét standaardwerk over de gruweldaden van Nederland door dejaren heen.

Roofstaat 1Met zijn boek Roofstaat  wil Ewald Vanvugt het geschiedenisonderwijs en ook de geschiedschrijving  doordringen van wat hij de ware aard van het kolonialisme acht: “De meeste Nederlanders overzee (…) leefden volgens de koloniale wijsheid ‘rond de evenaar gelden de tien geboden niet’.” Volgens Vanvugt weigert de Nederlandse elite, zoals de overheid en universitaire historici, de zwarte bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis onder ogen te komen.

Na het trauma van de Tweede Wereldoorlog was het in postkoloniaal Nederland wellicht niet te aanvaarden dat de natie zelf ook ‘fout’ was geweest. Sindsdien laait elk decennium het debat rond het koloniaal verleden weer op en altijd wordt er gedacht dat dit verleden verborgen gehouden is. Hoe past het koloniale verleden, en vooral koloniaal geweld, eigenlijk in ons nationale zelfbeeld?

Roofstaat 2Hoewel er steeds meer historisch onderzoek aan de koloniale onderdanen zelf wordt besteed en hen daarmee ook invloed en een stem wordt toegekend, heeft de Nederlandse koloniale geschiedschrijving altijd een sterk economische en politiek-bestuurlijke focus gehad. Hierin is minder aandacht voor de ervaring van degenen die niet profiteerden van dit koloniale stelsel of zelfs werden onderdrukt. De vraag blijft of de oorzaak van die eenzijdigheid bij de Nederlandse historici en politici ligt of bij een wisselwerking tussen maatschappij en geschiedschrijving. Vernieuwend is Vanvugts samenwerking met TopNotch voor de uitgave van zijn boek. TopNotch werkt met veel artiesten die hun wortels in de voormalige koloniën hebben en dit steeds bewuster in hun muziek verwerken. Het is een aansluiting bij de samenleving die historici vaak niet zoeken, maar waar wel een antwoord kan liggen voor meer draagvlak voor dit onderwerp.

– over de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)
– de West-Indische Compagnie (WIC)
– de eeuwen van kaapvaart en piraterij
– de massale mensenhandel in de Oost en de West
– Pax Neerlandica en de vele Nederlandse aanvalsoorlogen
– de staatsinkomsten uit opium in Nederlandsch-Indië
– het geroofde exotische cultuurgoed in de rijksmusea
– het opiumfortuin van het Nederlandse koningshuis

Roofstaat 3In 2002 schreef publicist Ewald Vanvugt een zwartboek met negatieve aspecten van het gedrag van Nederlanders overzee (vanaf de zestiende eeuw). Het ging om zeeroof, verkrachting, brandschatting, opiumhandel, slavernij etc. Net als de Engelsen en Fransen traden Nederlanders vaak hard op. Vanvugt ergerde zich eraan dat figuren als J.P. Coen, P. Heyn en M. de Ruyter nog steeds op een voetstuk staan en onze musea veel kunstschatten uit Azië en Afrika bevatten. Bij hem geen positieve kijk op kolonialisme. In 2011 verscheen een sterk aangevulde tweede druk, op basis van nieuwe research. Nu ligt er een even dikke derde druk, waarvan de titel is ontleend aan Multatuli, met nog meer voorbeelden van wreed gedrag van Nederland overzee. Deze editie is net als de vorige bedoeld als naslagwerk, waaruit iedereen die kritisch staat tegenover het kolonialisme wel argumenten en feiten kan opdiepen. Het vertoont weinig samenhang, maar is beter verzorgd en rijker geïllustreerd dan de vorige editie. Vanvugt vindt dat zwarte kanten van ons verleden nog steeds worden verdoezeld, al is er een kentering merkbaar.

Om het heden te begrijpen moeten we het verleden kennen – http://bit.ly/roofstaat

Het lijkt wel alsof Nederland nog nooit zo verdeeld was. Maatschappelijke discussies domineren het nieuws en de social media, maar hoe denken artiesten hier nou over en wat vinden zij van de heftige reacties die sommige mensen plaatsen?

Nederland Reageert – Deel 1 [ROOFSTAAT -]

Nederland Reageert – Deel 2 [ROOFSTAAT -]

Nederland Reageert – Deel 3 [ROOFSTAAT -]

Nederland Reageert – Deel 4 [ROOFSTAAT -]